Het Vlaamsch Verweer

Het Vlaamsch Verweer

Het
Vlaamsch Verweer was één van de departementen van het Algemeen Vlaamsch
Nationaal Jeugdverbond (AVNJ) dat in 1928 op initiatief van Jan Van
Hoogten ontstond als een overkoepeling van Vlaams-nationalistische
militantengroepen en jeugdbewegingen.
Het
Vlaamsch Verweer was de militantengroep van het AVNJ. Het Vlaamsch
Verweer stond rechtsstreeks onder leiding van het Jeugdverbond en
rekruteerde zijn militanten uit de verschillende Vlaamse wachten.
De
leden van het verweer waren gewapend met een stok, traden op onder
commando en droegen een zwarte flat. Later werd daar een grijs hemd en
een rijbroek aan toegevoegd.
Het Vlaamsch verweer had als
voornaamste taak militanten van Vlaamse betogingen te beschermen tegen
franskiljonse tegenstanders, de ordediensten of tegen de in die tijd
zeer actieve Socialistische Jonge Wachten. Deze aanpak werd niet door
iedereen binnen de Vlaamse beweging gesmaakt, men ondervond heel wat
tegenkanting van onder andere het Verbond der Vlaamse Oud-strijders.

Ook
niet onbelangrijk is dat zij na de vrijlating van dr. August Borms in
januari 1929 instonden voor zijn veiligheid toen hij overal in
Vlaanderen ging spreken.
De groep was aanvankelijk een
Antwerps initiatief en telde niet meer dan enkele tientallen leden.
Later onstonden er echter ook buiten Antwerpen groepen die naar de naam
Vlaamsch Verweer luisterden en onder het AVNJ ressorteerden.
Leden van het Vlaamsch Verweer met dr. August Borms, met kenmerkende zwarte flat.
In
de loop van 1930 ontstonden er moeilijkheden binnen het Vlaamsch
Verweer Antwerpen wat leidde tot het ontslag van Jef Missoorten en Bert
Meuris en de oprichting van de Vlaamsche Militie. Het Vlaamsch Verweer
werd ontbonden maar een jaar later weer opgericht door Van Hoogten. Bij
het ontstaan van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) werd het Vlaamsch
Verweer feitelijk de militie van het VNV. Als gevolg van de wet op de
private milities (29 juli 1934) werd het Vlaamsch Verweer opnieuw
ontbonden. De meeste leden kwamen later in de Grijze Brigade terecht.
Op
de vraag of het Vlaamsch verweer een militie was, antwoorde Jan Van
Hoogten in 1982 als volgt: “Militie? Neen, zo kan ik het niet noemen.
Het was meer het bundelen van potige kerels die als groep daadwerkelijk
ingezet konden worden. Alleen waren zij machteloos, zij stonden los van
hun kring en onder rechtstreeks bevel van de AVNJ-leiding. Het beste
middel om de eendracht te verstevigen en te bevorderen. Zij werden voor
het eerst opgeleid om tuchtvol te gehoorzamen en bevelen uit te voeren,
zonder soldaatje te spelen.
De flat en de stok was het
algemeen kenteken. Het Verweer had naast het oranje-wit-blauw een
geel-zwart lintje als teken. Geleidelijk zuiverden de rangen zich, de
angstigen van de moedigen, de kampers van de roepers en de grote
bekken. Het aantal was nooit groot, maar het gehalte was des te beter.
Niet zuiver in dienst en optreden of tegendraads: er uit !
Karaktervorming, waardigheid, sterker bewustzijn, waren de kenmerken
van de echte verweerman, naast het verweerkorps van plichtgetrouwe
mannen. Daarnaast de eigen kringwerking, gezamenlijk optreden bij
betogingen en uitgebreide acties.”